Mastocytoma u psów

Mastocytoma to nowotwór skóry występujący u psów na skutek wadliwie działających komórek tucznych. Znajdują się one w tkance łącznej naczyń i nerwów – w szczególności tych, położonych blisko powierzchni skóry. U zdrowego psa spełniają ważną rolę chroniąc go przez pasożytami, dbając o naprawę uszkodzonych tkanek i powstawanie nowych naczyń krwionośnych.

Przyczyna choroby i jej rozpoznanie

Na komórki tuczne składają się ziarnistości, które obfitują w czynniki prozapalne – prostaglandyny, interleukiny,  histaminę i heparynę. Za powstanie guza odpowiada wyrzut ziarnistości z tych komórek – najczęściej pojawia się na skórze, nieliczne przypadki pierwotnej lokalizacji to spojówki, tkanka łączna i przewód pokarmowy. Zwykle mamy do czynienia z jednym guzem, jedynie u około 11%-14% chorych psów deformacji jest więcej. Opiekunów psa powinna zaniepokoić każda zmiana przypominająca krostę, grudę lub podskórny guzek. O mastocytomii może natomiast upewnić występowanie tak zwanego objawu Darierr’a – pod wpływem drapania czy lizania przez psa następuje zmiana wielkości i koloru guza. W celu ostatecznego potwierdzenia diagnozy lekarz weterynarii wykonuje biopsję cienkoigłową, która pomaga również w określeniu stadium nowotworu. Badaniu powinna towarzyszyć również morfologia oraz szczegółowe badanie kliniczne nakierowane na ewentualne wykrycie powiększonych węzłów chłonnych.

 

Stadia choroby

- w pierwszym stadium mastocytomii na skórze psa pojawia się pojedyncza zmiana bez przerzutów nowotworowych,

- drugie stadium oznacza, oprócz występowania zmiany na skórze, także przerzuty nowotworu do węzłów chłonnych i ich okolic,

- trzecia faza choroby charakteryzuje się pojedynczą zmianą o większej masie lub kilkoma drobniejszymi guzami,

- w czwartym stadium występują przerzuty do narządów lub ogólne rozprzestrzenienie się komórek tucznych, również do krwioobiegu.

 

Leczenie

O przebiegu leczenia decyduje weterynarz na postawie badań, które pomogą określić stopień zaawansowania nowotworu. W każdym przypadku guza występującego na skórze niezbędne jest jego chirurgiczne usunięcie. Zmiana zostanie następnie przebadana histopatologicznie aby potwierdzić diagnozę, określić złośliwość nowotworu i upewnić się, że został prawidłowo i w całości usunięty.

Jeśli u psa pojawiły się już przerzuty, zabieg chirurgiczny jest dopiero początkiem niezbędnego leczenia. Weterynarz zdecyduje o zastosowaniu radioterapii lub chemioterapii.

Radioterapia stosowana jest po niecałkowitym usunięciu guza jako leczenie uzupełniające. W Polsce nie ma obecnie ośrodka, który prowadziłby leczenie tego typu i terapia musi zostać podjęta zagranicą.

Chemioterapia również uzupełnia inne formy leczenia lub stosowana jest jeszcze przed zabiegiem chirurgicznym.

Kolejna możliwość leczenia mastocytomii to terapia celowa, w której wykorzystuje się preparaty blokujące receptory na powierzchni komórek nowotworowych.

 

Mastocytoma układowa

To rzadko występujący rodzaj nowotworu, który atakuje układ krwiotwórczy. Jego objawy nie są swoiste, dlatego trudniej o diagnozę – najczęściej pojawia się apatia, utrata wagi, niedokrwistość. Konieczne jest badanie USG, które w przypadku mastocytomii układowej wykazuje zmiany na wątrobie i śledzionie. Szczególnie zagrożone tym rodzajem nowotworu są niektóre rasy: boksery, buldogi angielskie, labradory, sznaucery czy shar-pei. Ryzyko wzrasta również wraz z wiekiem, najczęściej chorują psy między 8 a 10 rokiem życia.